Materi Bahasa Jawa Serat Wulangreh Pupuh Kinanthi kelas 8 sem 2

MATERI BAHASA JAWA KELAS 8 SEM. 2

 

SERAT WULANGREH PUPUH KINANTHI

·           Serat Wulangreh kaanggit dening Paku Buwana IV saka Kraton Surakarta Hadiningrat

·           Wulangreh iku asala saka 2 tembung, Wulang lan Reh. Wulang tegese pitutur utawa ajaran. Reh tegese tuntutan utawa laku cara. Wulangreh bisa ditegesi minangka ajaran utawa piwulang bab laku cara utawa tumindak kang becik.

·           Ciri – ciri / titikan tembang macapat Kinanthi iku :

1.      wateke seneng, asih lan tresna

2.      guru gatra ana 6

3.      guru wilangan lan guru lagune : 8u, 81, 8a, 8i, 8a, 8i

 

Negesi isine tembang KINANTHI

Pada	Cakepan / tembang	Teges lan isine
1	Padha gulangen ing kalbu Ing sasmita amrih lantip Aja pijer mangan nendra Kaprawiran den kaesthi Pesunen sariranira Sudanen dhahar lan guling.	Latihen kalbumu, supaya ati lan pikiranmu landhep kanggo mikir, aja seneng mangan lan turu (kudu urip prihatin),  duwea watak satria/pahlawan. Kulinakna nyuda mangan lan turu
2	Dadiya lakunireku Cegah dhahar lawan guling Lawan aja asukan-sukan Anganggoa sawatawis Ala watake wong suka uda prayitnaning batin.	Dadekna adat kebiasaan ngurangi mangan lan turu, lan aja seneng foya – foya. Yen arep tumindak dipikir dhisik, amarga wong kang akeh foya – foya iku kurang becik ati lan batinne.
3	Yen wus tinitah wong agung Aja sira gumunggung dhiri Aja raket lan wong ala Kang ala lakunireku Nora wurung ngajak-ajak Satemah anenulari.	Yen wis ditakdirake dadi wong dhuwur drajate, aja umuk/sombong/gumedhe. Aja nyedhaki wong ala, ala tumindake. Amarga bakale ngajak – ajak lan nulari supaya tumindak ala
4	Nadyan asor wijilipun Yen kelakuane becik Utawa sugih carita Carita kang dadi misil Iku pantes raketana Darapon mundhak kang budi.	Senajan keturunane wong mlarat, yen kelakuane becik lan seneng aweh pitutur becik lan tumindake apik iku pantes didadakake kanca. Supaya bisa nambah wicaksana awakmu
5	Yen wong anom pan wus tamtu Manut marang kang ngadhepi Yen kang ngadhep akeh bangsat Nora wurung bisa anjuti Yen kang ngadhep keh durjana Nora wurung bisa maling	Yen isih enom, biyasane gampang lulut (terpengaruh) lingkungan ing sekitare. Yen akeh wong kang ala kelakuane, ya bisa melu dadi wong ala. Yen akeh penjahat, ya bisa melu – melu dadi maling
6	Sanadyan ta nora melu Pasthi wruh solahing maling Kaya mangkono sabarang Panggawe ala puniki Sok weruha nuli bisa Iku panuntuning iblis.	Senajan ora melu maling, ananging weruh carane dadi maling amarga saben dina ndelok.saka mung nyawang malin, suwe – suwe bisa dadi maling, iku mau bujukane iblis
7	Panggawe becik puniku Gampang yen wus den lakoni Angel yen durung kalakwan Aras-arasen nglakoni Tur iku den lakonana Mupangati badaneki	Tumindak becik iku gampang yen wis dilakoni, angel yen durung dilakoni. Rasane wegah yen arep nglakoni, mula aja ditunda, enggal dilakoni amarga bakale bermanfaat kanggo awakmu dhewe.
8	Yen wong anom-anom iku Kang kanggo ing masa iki Andhap asor kang den simpar Umbag gumunggunging dhiri Obral umuk kang den gulang Kumenthus lawan kumaki	Para mudha ing jaman saiki wis padha ninggalake sopan santun lan andhap asor (rendah hati). Akeh – akehe padha sombong, ngobral sombong lan gumedhe, ngumbar kesombongan, kemaki lan gedhe endhase
9	Sapa sira sapa ingsun angalunyat sarta edir iku wewatone uga nom-noman adoh wong becik emoh angrungu carita carita ala miwah becik.	Ora gelem kenal karo kanca, kurang ajar lan sombong, bocah enom kang ngadohi tumindak becik lan ora gelem diwenehi pitutur, iu kabeh kelakuan kang ala.
10	Cerita pan wus kalaku panggawe ala lan becik tindak bener ala lan ora kalebu jro cariteki mulane aran carita kabeh-kabeh den kawruhi.	Crita kang wis ana, tumindak ala lan apik, solah bawa kang ala lan apik, iku kudu kok mangerteni
11	Mulane wong anom iku abecik ingkang taberi jejagongan lan wong tuwa ingkang sugih kojah ugi, kojah iku warna-warna, ana ala ana becik.	Mula dadi bocah enom kang apik kudu pinter srawung karo wong tuwa. Amarga wong tuwa kuwi sugih nasehat/pitutur, pituture warna – warna ana kang ala lan aka kang becik
12	Ingkang becik kojahipun sira anggoa kang pasthi ingkang ala singgahana aja sira anglakoni lan den awas wong akojah iya ing masa puniki.	Sing apik pituture ya kuwi sing digugu. Sing ala disimpen wae aja dilakoni. Ngati – ati yen micara karo sapa wae ing mangsa iki
13	Akeh wong kang sugih wuwus nanging den sampar pakolih amung badane priyangga kang den pakolehaken ugi panastene kang den umbar nora nganggo sawatawis.	Akeh wong pinter omong, ananging omonge kuwi mau kanggo kepentingane dhewe. Kanggo golek keuntungane dhewe lan seneng ngumbar dhengki
14	Aja ana wong bisa tutur amunga ingsun pribadhi aja ana ingkang memadha angrasa pinter pribadhi iku setan nunjang-nunjang tan pantes den pareki.	Ana wong pinter omong lan rumangsa pinter dhewe, oara ana kang bisa nyaingi. Sing ngono iku perilakune setan, aja kok cedhaki
15	Sikakna di kaya asu yen wong kang mangkono ugi dahwen apan nora layak yen sira sandhinga linggih nora wurung katularan becik singkirana ugi.	Yen nemoni wong ala ngono kuwi, adohi kaya asu, ora patut kok sandhingi, luwih becik disingkiri amarga bisa nenulari
16	Poma-poma wekasingsun mring kang maca layang iki lair batin den estokna saunine layang iki lan den bekti mring wong tuwa ing lair praptaning batin.	Kanggo sapa wae kang maca layang (tembang Kinanthi, serat Wulangreh) iki, lakonana lair batin apa kang ana ing tembang iki. Tansah bekti marang wong tuwa lair lan batin